Bomen en buren, rechten en plichten

Bomen en hagen geven beschutting tegen wind en zon. Ze kunnen een tuin afschermen en dieren en planten vinden er een plekje. Voor de eigenaar is de boom of haag vaak een mooie aanvulling op de tuin. Maar voor de buren kan diezelfde boom of haag voor overlast zorgen. Eigenaren van bomen en hagen en hun buren hebben rechten en plichten.

• Hoe dicht mag een boom of haag bij de erfgrens staan?
• Welke regels gelden er voor overhangende takken?
• Welke regels gelden er voor doorschietende wortels?
• Wie is de eigenaar van een boom?
• Wie is aansprakelijk voor de schade?
• Wat kunt u doen tegen bladoverlast?
• Wat doet de gemeente tegen bladoverlast?
• Wat zijn de regels met betrekking tot boomvruchten?
• Hoe krijg ik een vergunning om een boom te kappen?
• Wie kan een omgevingsvergunning aanvragen voor het kappen van een boom?
• Kan de gemeente adviseren bij een meningsverschil tussen de buren?

Hoe dicht mag een boom of haag bij de erfgrens staan?

Een boom moet minstens twee meter van de erfgrens staan. Voor heesters en hagen is dat een halve meter. Als de eigenaar zich daar niet aan houdt, hebben buren het recht om te eisen dat de eigenaar de boom weghaalt.

Er zijn uitzonderingen:

• Het kan zijn dat de buren toestemming hebben gegeven aan de eigenaar om de boom of heester dichter bij de erfgrens te planten. Dat moet dan wel op papier staan.
• Bomen van bijvoorbeeld de gemeente of Rijkswaterstaat zijn openbaar eigendom. Voor deze bomen geldt de twee meter grens meestal niet.
• Als een boom er al lang staat, kunnen buren niet meer eisen dat de eigenaar een boom weghaalt. Dat heet verjaringstermijn. De verjaringstermijn is in principe twintig jaar nadat de boom is geplant.
• Komt een boom niet boven de scheidingsmuur, hek of schutting uit, dan geldt de twee meter grens niet.
• De boom kan een zogenoemde beschermde status hebben. Zo'n boom mag alleen gekapt worden als hij niet veilig is.

Welke regels gelden er voor overhangende takken?

Wanneer de takken van een boom van de buren in uw tuin hangen, kunt u de buren vragen of ze deze takken willen afzagen. U moet de buren wel de tijd geven om de takken te snoeien. Als de buren niet mee willen werken, dan mag u zelf snoeien. U mag enkele takken weghalen. Bij het snoeien mag u niet op de grond van de buren komen.

Welke regels gelden er voor doorschietende wortels?

Doorschietende wortels mag u doorzagen en weghalen. Het is wel netjes om vooraf uw buren hierover te informeren. U mag een boom of struik niet onherstelbaar beschadigen. Het is verboden om giftige stoffen in eigen grond aan te brengen bij de doorschietende wortels. Als deze boom of struik daardoor dood gaat, bent u aansprakelijk.

Als de takken of wortels komen van een boom van de gemeente, kunt u dit doorgeven via de meldingenlijn van de gemeente: (074) 245 94 59. De gemeente beoordeelt of er sprake is van overlast en of snoeien noodzakelijk is.

Wie is de eigenaar van een boom?

Als een boom in uw tuin staat, bent u de eigenaar van de boom. Staat een boom op de erfgrens, dan zijn beide buren in principe eigenaar. Dit betekent dat de ene eigenaar altijd aan de mede-eigenaar moet vragen om iets aan de boom te doen. Dat geldt bijvoorbeeld voor onderhoud maar ook voor het aanvragen van een vergunning. Als de een iets doet zonder overleg, dan kan de ander een schadevergoeding eisen.

Wie is aansprakelijk voor de schade?

Een boom kan ook schade veroorzaken. Bijvoorbeeld bij storm. Als u schade heeft geleden door een boom, moet u bewijzen dat de schade aan de eigenaar van de boom kan worden toegerekend. De hoofdregel is dat een eigenaar aansprakelijk is als hij onvoldoende zorg heeft besteed aan de boom. Ook moet de eigenaar de boom geregeld inspecteren in verband met de veiligheid. Als de boom niet gezond is, moet de eigenaar maatregelen nemen. Als een eigenaar kan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan, dan is hij in de regel niet aansprakelijk.

Wat kunt u doen tegen bladoverlast?

Als de boom van uw buren twee meter van de erfgrens staat, kunt u weinig doen tegen bladoverlast. U moet dan accepteren dat er bladeren, pluis of zaadjes in uw tuin vallen en dat een boom voor schaduw zorgt.

Wat doet de gemeente tegen bladoverlast?

De gemeente probeert de overlast en onveiligheid door vallende bladeren zoveel mogelijk te beperken. Medewerkers van de gemeente ruimen de bladeren van half november tot vlak voor Kerstmis geregeld op. Bij het opruimen van het blad gaat de verkeersveiligheid voor. Daarom worden hoofdwegen en hoofdfietspaden eerst opgeruimd. De gemeente streeft ernaar om twee tot drie keer het blad in de wijken op te ruimen. Dat hangt af van de weerstomstandigheden. Ook bewoners kunnen meehelpen om hun buurt bladvrij te maken. Door het blad op een hoop in een grasstrook bij elkaar te vegen en iets af te dekken, kunnen de medewerkers van de gemeente het blad eenvoudig meenemen. Het blad wordt niet op afroep opgehaald.

Wat zijn de regels met betrekking tot boomvruchten?

Vruchten worden uw eigendom zodra ze uit de boom op uw terrein vallen. Als de afgevallen vruchten voor overlast zorgen, moet u ze zelf weghalen en afvoeren. U kunt de kosten daarvan niet verhalen op de eigenaar van de boom. U mag geen vruchten plukken uit de boom van uw buurman.

Hoe krijg ik een vergunning om een boom te kappen?

Vanaf 1 oktober 2010 geldt de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In de Wabo is een aantal vergunningen op het gebied van bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu vervangen door één vergunning: de omgevingsvergunning. Ook voor het kappen van een boom heeft u in bepaalde gevallen een omgevingsvergunning nodig. U kunt deze vergunning aanvragen via Omgevingsloket Online.

Wie kan een omgevingsvergunning aanvragen voor het kappen van een boom?

U kunt alleen een vergunning aanvragen als u eigenaar bent van de boom. Wanneer u een woning huurt, moet de verhuurder de omgevingsvergunning aanvragen.

Kan de gemeente adviseren bij een meningsverschil tussen de buren?

Nee, de gemeente is geen partij bij een meningsverschil tussen buren. Heeft u een conflict, probeer dan eerst in overleg met uw buren tot een oplossing te komen.

Als dat niet lukt, kunt u daarbij een buurtbemiddelaar inschakelen. Neem daarvoor contact op met de projectleider buurtbemiddeling via het centrale nummer van wijkwelzijnsorganisatie Scala: (074) 255 30 00. Als bemiddelen zin heeft, zet de projectleider twee onpartijdige bemiddelaars in. Zij gaan in gesprek met u en uw buren. Zij willen beide partijen bij elkaar aan tafel te krijgen op neutraal terrein, om zo tot een oplossing te komen.

U kunt het conflict ook voorleggen aan de rechter. Het voeren van een gerechtelijke procedure is vaak ingewikkeld. U kunt daarbij de hulp inschakelen van een juridisch adviseur of advocaat. Zij kunnen u adviseren over uw mogelijkheden en u eventueel bijstaan in de procedure.